Richt je oefening ...

Dogen Zenji - GAKUDÔYÔJINSHÛ

9. Richt je oefening naar de Weg

Wie vastbesloten is de Weg te leren, moet eerst eens kijken of hij zich daadwerkelijk naar de Weg richt of niet.
Toen Boeddha Shakyamuni onder de bodhiboom zat, aanschouwde hij plots de morgenster en ontwaakte ter plekke tot de Weg van het onovertroffen Voertuig. Deze weg waartoe hij ontwaakte gaat voorbij de kracht van de horenden en alleen-ontwaakten. Enkel een boeddha is ertoe in staat te ontwaken en de boeddha’s dragen hem tot op de dag van vandaag ononderbroken over aan boeddha’s. Hoe zou iemand die op deze manier tot verlichting is gekomen, geen boeddha kunnen zijn?
Je naar de weg richten, wil zeggen de afgrond van de boeddhaweg doorgronden en geheel vertrouwd raken met de verhoudingen van de Weg. De boeddhaweg ligt onder ieders voeten. Omdat jou de Weg in de weg staat, zal dit oord helder schijnen, omdat jou het ontwaken in de weg staat, word je geheel tot dat, wat je bent. Ook al is jouw inzicht volkomen, dan nog zul je maar half ontwaken. Zo richt je je naar de Weg. (1)
De mens die vandaag de dag de Weg beoefent, heeft het nog niet helder waar de Weg toe leidt en waar zich de obstakels bevinden. Vastbesloten zoekt hij naar inzicht en ervaring – wie zou daar niet verdwalen? Net zoals diegene die zijn vader in de steek laat en wegloopt, zijn schatten verkwanselt en verdwaald raakt in de wereld. Alhoewel hij een kind van rijke komaf is, verricht hij in den vreemde vuile werkzaamheden. Dit is volkomen terecht.
Wie de Weg oefent, wil dat hem de Weg in de weg komt. Wie de Weg in de weg komt, diens sporen van verlichting zullen oplossen. Wie de Weg van Boeddha oefent, moet eerst in de boeddhaweg geloven. Wie gelooft in de weg van Boeddha, moet erop vertrouwen dat hij zich al van begin af aan midden op de weg bevond, zonder enig obstakel, zonder misleidende gedachtes, zonder in het rond te draaien, zonder te veel of te weinig, zonder enig gebrek. Zo zal het vertrouwen ontwaken en de Weg zich openbaren en is het de oefening die het grondbeginsel van het leren van de Weg belichaamt.
De bron aller gedachten door te zitten en deze niet in de richting van erkennen en inzicht te laten neigen, zijn hulpmiddelen geschikt voor beginners. De volgende stap is je te ontdoen van lichaam en geest, het loslaten van illusie en ontwaken. Hoe onvindbaar is diegene die het vertrouwen bezit zich op de Weg van Boeddha te bevinden? Wie werkelijk het vertrouwen heeft de Weg te bewandelen, begrijp uit zichzelf waar de Weg toe leidt en waar deze versperd is en hij doorziet tevens de oorzaak van verwarring en ontwaken.
Ook jij moet je best doen de bron aller gedachten te doorzitten. In acht of negen van de tien gevallen zul je plots de Weg gewaar worden.

(1) Deze zinnen klinken paradox. Bedoeld wordt dat zazen ons op onszelf terugwerpt. Gewoonlijk rennen we weg van onszelf en lopen de dingen in de wereld achterna. Als zazen ons de weg verspert, wordt het daardoor omgekeerd mogelijk tot onszelf terug te keren en geheel in het ogenblik te verwijlen. Maar dit één-zijn laat zich niet in woorden uitdrukken want daardoor verwijderen we ons van de levende werkelijkheid van het moment.

10. Neem het onvoorwaardelijk aan

Copyright Antaiji